toolbox3.jpg

Het zintuigenavontuur

Leuk?
Printer Friendly, PDF & Email
Muzische taal
Fase in het traject
Aantal deelnemers
Verbaal <-----> Non-verbaal
 
Praten <-----> Actie
 
Luchtig <-----> Diepgaand
 
Zelfstandig <---> Ondersteuning
 
Wat kan je ermee bereiken?
  • Zichzelf beter leren kennen door te reflecteren
  • Wensen en dromen ontdekken.
  • Krachten en werkpunten benoemen en in kaart brengen
  • Verbanden leggen met het verleden door middel van geluiden en geuren... 
  • Zich met zichzelf verbinden
  • Keuzes maken
Wat gaan we doen?

We maken een mannetje waarin zowel de krachten als de werkpunten van de cliënt verwerkt zitten.
Dit mannetje zal ook vertellen hoe de cliënt naar zichzelf kijkt aan de hand van verschillende kleuren. Hiervoor zal hij zich eerst verdiepen in een aantal metaforische vragen die helpen om het mannetje vorm te geven.
Als laatste maakt de cliënt een tweede mannetje dat gericht is op de toekomst.

Hoe werkt het?

Deze tool verloopt in zeven stappen met daarin ook reflectievragen verwerkt.

Stap 1: De VRAGENRODE

De cliënt gaat een mannetje creëren dat symbool staat voor zichzelf. Vooraleer de cliënt dit mannetje vorm kan geven, moet hij/zij eerst de verschillende lichaamsdelen verzamelen door vragen te beantwoorden die te maken hebben over de lichaamsdelen. Als de cliënt een vraag beantwoord heeft, krijgt hij/zij het  lichaamsdeel waarover die vraag ging. De vragen en lichaamsdelen zijn:

Hoofd:

  • Hoe denk je over jezelf? = helft hoofd
  • Wat denk je dat andere mensen over jou denken? = helft hoofd

Ogen: 

  • Van wat krijg je tranen in je ogen? = 1 oog
  • Voor wat knijp je een oogje dicht? = 1 oog

Neus:

  • Op welke momenten steek je je neus tussen iemand anders zijn zaken, (wanneer ben je nieuwsgierig)? = 1 neus 

Oren:

  • Van welk geluid word jij blij? = 1 oor
  • Welke zaken hoor je liever niet? = 1 oor

Mond:

  • Wat doet jouw mond openvallen van verbazing? = 1 mond

Hart:

  • Door wie voel je je geliefd? = helft hart
  • Voor wat gaat je hart sneller slaan? = helft hart

Handen:

  • Voor wat maak je graag je handen vuil? = 1 hand
  • Wie draag je op handen; (wie bewonder je)? = 1 hand

Armen:

  • Wat zijn je krachten? = 1 arm
  • Waar zet je je krachten voor in? = 1 arm

Buik:

  • Wat zorgt ervoor dat je buik gevuld geraakt, (met wat kan iemand jou verwennen)? = 1 buik

Stap 2: PUZZELEN EN PLAKKEN

Als de cliënt alle lichaamsdelen verzameld heeft, kan hij/zij beginnen met puzzelen. Daarna mag hij/zij het mannetje in het midden opplakken op een A3 papier.

Stap 3: ASSOCIATIES

We gaan de achtergrond van het mannetje opvullen met herinneringen aan vroeger door middel van associaties met geuren, geluiden, plaatsen, voorwerpen. Deze herinnering mag de cliënt rond het mannetje tekenen. Belangrijk hierbij is dat de cliënt maar uit één ding mag kiezen per zintuig.
Enkele voorbeelden waarmee de cliënt herinneringen kan associëren zijn:

  • Neus (geuren): bv. zeelucht, lavendel, koffie, stinkvoeten, vers gemaaid gras
  • Oor (geluiden): bv. toeterende auto's, werkende mensen (timmeren, boren), spelende kinderen, stromende rivier, vogels die fluiten 
  • Oog (plaatsen):  bv. oma en opa, zwembad, Ardennen, zoo, cinema
  • Hand (voorwerpen):  bv. een knuffeldier, juweel, boek, foto, gsm
  • Mond (communicatie): bv. stotteren, roepen, zwijgen, lachen, fluisteren

Als de cliënt alles rond het mannetje getekend heeft, kan de begeleider nog meer vragen stellen. De begeleider kan bv. vragen waar de cliënt die tekening mee associeert vanuit de lijst en wat het verhaal daarachter is. Bovendien kan de begeleider aan de cliënt ook vragen als hij/zij twijfelde tussen twee zaken, hoe het komt dat hij/zij uiteindelijk voor die associatie heeft gekozen en niet voor de andere.

Stap 4: STERKTE, KWETSBAARHEID EN GROEIPUNT

Sterkte : de cliënt kiest één zintuig waarvan hij zelf vindt dat dit een sterk punt is.
              Hij duidt dit aan op de tekening door dat zintuig groter te tekenen. 
Kwetsbaarheid : de cliënt kiest een zintuig waarin hij zich niet sterk voelt.
              Hij duidt dit aan op de tekening door een kruis te zetten over dat zintuig
Groeipunt : de cliënt kiest een zintuig waarin hij beter wil worden.
              Hij duidt dit aan op de tekening door een ster te tekenen rond dat zintuig

Dialoog :  Na het tekenen laat je de cliënt vertellen wat maakt dat hij voor die zintuigen gekozen heeft.

Stap 5: KLEUREN

Om het mannetje nog meer eigen te maken, is het de bedoeling dat de cliënt het mannetje inkleurt.
Vraag hem om de kleuren te kiezen die het beste bij hem passen.

Dialoog :  Wat betekent die kleur (die kleuren) voor jou? Waar staan ze voor?

Stap 6: TOEKOMSTIG MANNETJE

Als laatste stap maakt de cliënt een nieuw mannetje voor in de toekomst (dit mannetje is niet in stukken zoals bij stap 1). Hij plakt dit mannetje van de toekomst ook in het midden van een A3 papier.
Daarna is het de bedoeling dat de cliënt aanduidt welke sterke punten van zintuigen hij/zij wenst in de toekomst. Vervolgens zal de cliënt het mannetje ook inkleuren met een kleur die bij de toekomst past.
Om bij deze tekening de achtergrond op te vullen, tekent de cliënt verschillende wensen rond het mannetje.

Dialoog : Samen kan je het mannetje van de toekomst bespreken :

  • Welke zintuigen zullen in de toekomst jouw sterktes zijn?
  • Wat zal je doen om sterktes te behouden of nieuwe sterktes uit te bouwen?
  • Welke kleur staat voor de toekomst?  Wat is de betekenis hiervan voor jou?
  • Welke wensen staan rond het mannetje?
  • Hoe kunnen de (nieuwe) sterktes van dit mannetje helpen om deze wensen te bereiken?
  • ...

Stap 7:  REFLECTIE en TRANSFER

  • Hoe voelde jij je tijdens deze tool? Wat was leuk, wat was spannend?
  • Wat heb je over jezelf ontdekt met het uitvoeren van deze tool?
  • Wat neem je er uit mee?
  • Wat ga je de komende dagen al anders aanpakken met je sterkte zintuigen, en wat je kan helpen je wensen te bereiken?
Testimonial

Ik heb deze tool toegepast bij A., een meisje van 21 jaar.
Tijdens het maken van haar ondersteuningsplan werd het mij al snel duidelijk dat A. niet veel tijd nam voor zichzelf, maar steeds eerst aan anderen dacht. Doordat ze zo weinig stil stond bij zichzelf en steeds anderen op de eerste plaats zet, wou ik haar duidelijk maken dat ze ook wat tijd voor haar zelf moest nemen. Dit wou ik doen aan de hand van mijn tool, namelijk door haar vragen te laten beantwoorden over zichzelf. Ik wist intussen ook dat mijn cliënt meer van vertellen hield dan van knutselen, tekenen, schrijven...
Het tekenen zou haar dus wat uit de comfortzone halen, wat redelijk spannend was voor A.. Ik heb deze tool ook in het begin van het proces ingezet, zodat ik een duidelijk beeld van haar kon krijgen van wie ze was als persoon.

Tijdens mijn tool ontdekte ik dat dit wel een goed effect had. Zo is A. iemand die niet snel haar verhaal ging doen aan mensen die ze nog niet kende, maar door deze tool was dit wel gelukt. Ik heb gemerkt dat ze zowel positieve als negatieve zaken vertelde. Bovendien zag ik dat ze het ook in begin heel moeilijk had om antwoorden te vinden en om te zoeken naar de betekenis van bepaalde antwoorden. Na verloop van tijd verliep dit vlotter en dat gaf ze zelf ook aan. Wat ik ook had opgemerkt was dat het voor haar makkelijker was om haar verhaal te vertellen omdat ze iets visueel had (haar eigen mannetje). Het was belangrijk dat het opbouwen van het mannetje uit deelstappen bestond, waardoor A. stapsgewijs meer over haar zelf te weten kwam.

Deze tool is voor mij geslaagd, omdat zowel de begeleider als de cliënt zelf veel te weten komen. De  begeleider komt zaken te weten die de cliënt vertelt en waarop je als begeleider verder kan ingaan. De cliënt zal dieper nadenken dan normaal, wat dus wel een hele uitdaging is. Deze tool zal de bewustwording van de cliënt over zichzelf vergroten. Wat ook een sterkte is, is de afwisseling tussen actie en dialoog, waardoor de persoon even rust heeft (door te kleuren/tekenen), maar daarna weer inspanning moet leveren (door te antwoorden op de vragen).

Als aandachtspunt bij mijn tool is het belangrijk dat de begeleider de metaforische vragen in stap 1 goed begrijpt, vooraleer hij/zij dit kan uitleggen aan de cliënt. Daarnaast is het belangrijk dat je als begeleider goed doorvraagt tijdens deze tool, zodat de cliënt goed kan blijven stil staan bij zichzelf.
Het is ook mogelijk dat de cliënt niets kan associëren bij stap 3, dan kan je de cliënt vrij laten om zelf iets te verzinnen.

Materialen
  • Een mannetje in stukjes geknipt (2 stukjes hoofd, 2 handen, 2 armen, 1 buik, 2 stukjes hart, 1 mond, 2 ogen, 2 oren, 1 neus)
  • Een mannetje dat niet in stukjes is geknipt, maar wel apart de ogen, oren, mond, hart en neus) 
  • Lijm
  • A3 papier
  • Stiften/potloden
Duur
ca. 1,30 uur